معلـــــــــم ششـــــــــم

بررسی تأثیر مجلات رشد

 بر

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

گردآورنده: پریسا باقرزاده

مقدمه

انسان موجودی کمال گراست و با سکون و سکوت سازگاری ندارد. او همیشه به دنبال راهی است که یک قدم پیش گذارد و گره ای از مشکلات خود بگشاید. بنابراین او برای پیشرفت در عرصه های زندگی ، احتیاج به شناخت نسبتاً کاملی از خود و جامعه دارد و باید با گذشته و آینده ارتباط برقرار کند. آیین مقدس اسلام ، فراگیری علم و دانش را عاملی برای رشد ، پویایی و تعالی جامعه برشمرده است. از پیامبر عظیم الشأن اسلام نیز روایت شده است: « هرکس در جستجوی دنیاست ، باید دانش فرا گیرد و هرکس به آخرت دل بسته است ، باید از علم بهره گیرد و هر کس دنیا و آخرت هر دو را می خواهد ، باز هم گریزی از دانش آموزی ندارد. » و در جای دیگر می فرماید: « اگر روزی بر من بگذرد که در آن روز به علم و دانش من افزوده نشود ، آن روز ، روز مبارکی نیست.»

در دیدگاه های جدید عصر حاضر وظیفة آموزش و پرورش تنها به پایان رساندن برنامه های درسی سالانه نیست و دیگر نمی توان دانش آموزان را به چند کتاب درسی محدود کرد. ذهن جست و جوگر دانش آموز پاسخ پرسش های بی شماری را از معلم و مدرسه می خواهد ؛ برآوردن این نیاز دسترسی وافر به منابع چاپی و غیرچاپی را در کتابخانه های آموزشگاهی ایجاب می کند. پژوهش ها نشان داده است که در دسترس بودن منابع غیردرسی ارتباط مستقیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. در این زمینه ، بنا بر مقتضیات ، هر جا که منابع و مواد آموزشی در مدرسه وجود دارد و یا به نحوی در دسترس دانش آموزان است ، مردودی دانش آموزان کمتر است.

بنابراین ، باید راه های رشد پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را شناسایی و استفاده نمود. مجلات رشد به عنوان یکی از منابع اطلاعاتی که در زمینه‏های گوناگون و برای سطوح مختلف تحصیلی دانش آموزان به طور پیوسته توسط دفتر انتشارات کمک آموزشی در مجموعة سازمان پژوهش و برنامه‏ریزی آموزشی تهیه می گردد می تواند در بهبود جریان یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر باشد. 

جایگاه مجلات رشد در نظام جدید آموزش و پرورش

از بررسی اهداف کلی تعلیم و تربیت کشورمان در دوره های تحصیلی و به ویژه در نظام جدید که بیشتر به اهداف علمی و آموزشی نظر دارد ، در می یابیم که هدف اصلی ، تقویت روحیة حقیقت جویی ، تعقل ، تفکر ، مطالعه و بررسی ، تعمق و نقادی و ابتکار در تمام زمینه های اسلامی ، فرهنگی ، علمی و فنی است. همین هدف کلی به تنهایی کافی است تا نشان دهد که در نظام جدید آموزشی آن چه ضرورت دارد ، مشارکت فعالانه دانش آموزان در جریان تعلیم و تربیت خودشان است و این مهم بدون وجود نهادی که او را در معرض اطلاعات ذخیره شده و محمل های گوناگون قرار دهد و شیوه های بهره برداری از آن ها را به او بیاموزد و زمینه را برای خودآموزی فراهم کند ، ممکن نیست. بنابراین ، نظام جدید آموزشی دانش آموزان را در روند آموزش و پرورش خود سهیم می داند و به دستاوردهای فردی دانش آموزان بها می دهد و شرایط لازم را برای آموزش و خودآموزی آن ها فراهم می کند. این نظام دانش آموزان و معلمانی جست و جوگر و خلاق می خواهد به طوری که اهل تحقیق و پژوهش باشند و رکن اصلی تعلیم و تربیت بر مبنای پژوهش قرار دهند. در امر آموزش و یادگیری استفاده از ابزارها و منابع گوناگون کمک علمی و آموزشی را توصیه می کند ، به کتاب درسی تنها به منزله ی یک منبع معتبر درسی برای آغاز حرکت معلم و دانش آموز نگاه نمی کند و توصیه می کند که محتوای آموزشی هر کلاسی با مشارکت دانش آموزان در فرایند سازنده از میان منابع مکتوب و متنوع موجود در محیط و هدایت خلاق ذهنی و عملی معلم و دانش آموز تولید شود. این موارد نمونه هایی از اهداف نظام جدید آموزش و پرورش است.

یکی از ابزارها و شیوه های رسیدن به این هدف ها و منابع آموزشی و علمی روزآمد در کنار کتاب های درسی مجلات رشد می باشد.

مجلات رشد می‌تواند دست مایه‌ای برای فعالیت‌های تربیتی و پرورشی مدارس ، کمک به فرایند یاددهی و یادگیری ، ارزشیابی تحصیلی ، ارتقای نیروی انسانی از بعد دانشی و مهارتی خانواده ها و انجمن اولیا و مربیان باشد. وی همچنین ارتباط بین مجلات رشد با سایر فعالیت های آموزش و پرورش را در ترویج فرهنگ مطالعه ، تقویت و ترویج هویت ملی و دینی ، نشاط ، شادابی و غنی سازی اوقات فراغت ، توسعه سواد خواندن ، ارتقای سطح دانش و رواج خلاقیت دانش آموزان بسیار مؤثر و سودمند می داند.

ویژگی‌های مجله‌های کمک آموزشی [ رشد ]

چند ویژگی اصلی مجلات کمک آموزشی [ رشد ] را از دیگر مجله‌ها جدا می‌سازند :

۱- در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] همانند سایر مجلات از تمامی شیوه های پرداخت موضوع و شگردهای جذب مخاطب استفاده می شود. اما تمامی این فعالیت ها در خدمت اهداف آموزشی است. به عبارت دیگر ، در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] مانند مجلات دیگر صفحه هایی به رویدادهای جالب ، سرگرمی ، جدول و بازی ، ظنز و فکاهی ، گفت و گو و گزارش اختصاص می یابد. اما طنز ، سرگرمی ، بازی و جدول های مجلات کمک آموزشی ، ضمن سرگرم کردن مخاطب و جلب توجه او به مجله ، مفاهیم عمیق آموزشی را نیز به او انتقال می دهند. برای مثال ، مخاطب یک مجله کمک آموزشی [ رشد ] ضمن پیمودن یک ماز ( مسیر مارپیچ ) با ساختمان لانه  مورچه ها آشنا می شود ، با طی کردن مراحل یک بازی قوانین راهنمایی و رانندگی را می آموزد و با رنگ آمیزی چند تصویر کارتونی به اهمیت میکروب هایی که زباله ها را تجزیه می کنند و مواد مفید آنها را به طبیعت باز می گردانند ، پی می برد.

۲- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] جایگزین معلم نیستند بلکه ابزار آموزشی قدرتمندی هستند که فضای معلم محور را تعدیل و دانش آموزان را در آموزش خودشان سهیم می کنند. راهنمای معلم از بخش های جدا نشدنی این مجلات هستند. در این راهنما اطلاعات مکمل ، طرح درس ، نمونه تدریس ، پایگاه های اینترنتی و کتاب های مرتبط با موضوع مطرح در هر شماره مجله ، در اختیار معلم قرار می گیرد.

۳- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] فقط محتوا محور نیستند و صفحاتی از آن ها به فعالیت های جالبی به صورت پرسش های مروری ، کامل کردن یک نمودار ، یک بازی آموزشی سرگرم کننده یا ساختن وسیله آموزشی اختصاص می یابد.

۴- اغلب مجلات کمک آموزشی [ رشد ] نقش مهمی برای والدین در آموزش فرزندان خود ، به خصوص در مقطع پیش دبستانی و پایه اول ، قائل هستند و با گنجاندن فعالیت هایی در مجله ، که کودک به کمک والدین خود آنها را انجام می دهد یا تکمیل می کند ، آنان را در روند آموزشی کودک سهیم می کنند.

۵- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] نثر روانی دارند. این مجلات به برنامه زبان آموزی کودک توجه دارند و هر شماره مجله را با واژگان و ترکیباتی می نویسند که کودک در دوره زمانی انتشار هر شماره آموخته است. واژه های جدید در راهنمای معلم فهرست می شوند و از معلم خواسته می شود آن واژه ها را همراه کودک در کلاس تکرار کند و نکات زبان آموزی آنها را یاد آوری کند. بنابراین ، مجلات کمک آموزشی به زبان آموزی کودک نیز کمک می کنند.

۶- در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] تصویر سازی ، عکس ، جدول و نمودار بر جملات برتری دارند. در این مجلات تصویر بیش از جملات نقش انتقال مفهوم را بر عهده دارد. این ویژگی در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] پایه های نخستین بیشتر به چشم می آید. به علاوه ، با توجه به این که تصویر سازی در انتقال مفهوم از عکس کارآمد تر عمل می کند و از جایگاه آموزشی برتری برخوردار است ، حجم تصویر سازی های این مجلات بسیار زیاد است. البته ، بسیاری از عکس هایی که در این مجلات چاپ می شود بسیار جذاب و آموزنده اند. 

نقش مطالعه [ مجلات رشد ]درتربیت وتقویت روحیه دینی کودکان و نوجوانان

گاهی برخی از والدین به دلیل ناآگاهی و درک نادرستی که از مسائل دینی و مذهبی دارند ، نمی‌توانند راهنمای خوبی برای کودکان و نوجوانان باشند. بنابراین ممکن است در آموزش این گونه مسائل دچار اشتباه شوند یا هرگز فرصت مناسبی برای آموزش این مسائل نیابند. مطالعه مطالب دینی به کودک و نوجوان کمک می‌کند تا به درک صحیحی از این مسائل دست یابد و پیش از آن که دیر شود به رشد و شکوفایی برسد. مطالعه و کتاب خوانی ابزار مطمئن برای دستیابی به ماهیت مشکلات است. کتاب‌خوانی و مطالعه بی‌سیم ارتباطی است که باعث پیوند انسان با جهان می‌شود ، خانواده‌ها باید توجه کنند که یکی از وظایف آنها مداومت در مطالعه و کتاب خوانی است منظور از مطالعه نه تنها پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان است بلکه خود کفایی ، یادگیری و خود آموزی در طول زندگی است. خانواده ها باید به این نکته توجه کنند که مطالعه و کتاب خوانی منابع ، اساسی‌ترین نیازهای فرزندان برای ادامه زندگی سالم است. به طور کلی یکی از عوامل مؤثر در تربیت فرزندان تقویت مطالعه و کتاب خوانی در آنهاست.

نقش مطالعه کتاب های غیر درسی و [ مجلات رشد ] در رشد شخصیت کودکان

کودکان این غنچه‌های زیبای زندگی در بیشتر اوقات با قهرمانان و شخصیت های قصه‌های خود همراه می‌شوند و با خلاقیت هایی که گاه به‌جای قهرمان قصه‌ها از خود بروز می‌دهند به تقویت مهارت های خود در زندگی می‌پردازند.

کودکان از طریق کتاب ها [ و نشریاتی ] که می‌خوانند یا شعر ها و قصه‌هایی که می‌شنوند بینش و اطلاعات وسیع‌تری پیدا می‌کنند و در همین مسیر هوشیار دارای اعتماد به نفس و مسلط به دنیای اطراف خود خواهند شد.

متأسفانه در کشور ما به رغم وجود گنجینه‌های علم و معرفت داستان ها و افسانه‌های زیبا و آموزنده ، گروهی از اولیا و مربیان بیشترین زمان خود را برای مسائل آموزشی در نظر می‌گیرند و بخش عمده‌ای از دانش‌آموزان در خانه و مدرسه اغلب اوقات خود را صرف یادگیری های غیرفعال به حافظه سپردن مفاهیم درس ها و همچنین اضطراب امتحان و نمره می‌کنند وگاه ممکن است از هدف اصلی تعلیم و تربیت و پرورش انسان های خلاق و مبتکر و کارآمد است باز بمانیم.

مطالعه ، کودک را در همه اوقات زندگی پرورش می‌دهد و تقویت می‌کند و باعث مسرت خاطر ، وسعت تخیل و قوت تصور او می‌شود و نیز نیروی ابتکار و ابداع به او می‌بخشد.

داستان ها و اشعاری که کودکان می‌خوانند و می‌شنوند ، اثر عمیقی در فکر و روحیه آنان می‌گذارد و ایشان را برای مواجهه با مسائل رشد و معاشرت با دیگران آماده می‌سازد و نیز در درک و فهم مشکلات زندگی آنها را یاری می‌کند.

نقش مطالعه مجلات رشد در تفکر و خلاقیت دانش آموزان

خواندن کتاب ها و داستان های مختلف موجب شکل گیری ارزش های گوناگون در ذهن کودک می شود ، حساسیت او را رشد می دهد و احترام به دیگران در او شکل می گیرد. رضایتی که کودک از مطالعه به دست می آورد او را متکی به خود بار خواهد آورد. سؤالاتی که بر اثر مطالعه برای کودک مطرح می شود و مقایسه هایی که او بین مسائل مختلف می کند ، در مجموع موجب می شود که او فردی خلاق بار بیاید. با بهره گیری از تخیل که ضرورت اساسی خلاقیت است دنیایی بزرگ و پهناور در مقابل چشمان کودک گشوده می شود و او قادر است آزادانه خیال پردازی کند. کودک در این شرایط هرگز خود را محدود و محبوس در حصار واقعیت ها و امور مشهود نمی بیند.

نقش مطالعه [ مجلات رشد ] در پیشرفت تحصیلی کودکان

مطالعه غیر درسی ، باعث بالا رفتن سطح فکر و فعال شدن ذهن کودکان و نوجوانان است. وقتی سطح فکری دانش‌آموزی بالا رفت و ذهن او فعال شد ، امکان فراگیری درس های مدرسه برایش بهتر فراهم می‌شود. یعنی ذهن او آمادگی بیشتری را برای یادگیری ریاضی ، ادبیات ، تاریخ و ... خواهد داشت و این مطلبی است که تجربه آن را بارها ثابت کرده است.

دانش‌آموزی که همگام با مطالعه درسی ، به طور جدی به مطالعه کتاب ها و [ نشریات ] غیر درسی نیز می‌پردازد، بدین وسیله  :

- دارای سطح فکر و اندیشه‌های وسیع می شود.

- ذهنش برای فراگیری فعال‌تر می شود.

- گنجینه لغاتش کامل‌تر می‌شود.

- افق های جدیدی پیش رویش باز می گردد.

- آمادگیش برای یادگیری درس های مدرسه بیشتر می‌شود.

- حس همانندسازی ، الگوگیری رفتاری و شکل گیری شخصیت در او تقویت می شود.

- به صورت جدیدتر و قوی‌تر در راه کسب علم گام بر می دارد.

استفاده از [ مجلات رشد ] باعث افزایش یادگیری یادگیرندگان می شود. ایجاد ارتباط بین مطالب درسی و زندگی اجتماعی ، به عمق بخشیدن یادگیری و علاقه به تحصیل کمک می کند. باید علاقه به مطالعه و پژوهش علمی دانش آموزان در کانون توجه قرار گیرد. اصولاً رغبت به مطالعه و پژوهش امری متکی بر فعالیت های ذهنی - تجربی افراد است. دانش آموز خود باید مسائل علمی را مورد کند و کاو قرار داده و تجربه کند نه آن که این مسائل در قالب های نظری آماده ، در ذهن وی گنجانده شود. هدف تعلیم و تربیت انباشتن ذهن از دانش نیست ، بلکه وسیله دستیابی به یافته های علمی به منظور خلاقیت و سازندگی است. تجربه نشان داده است که دانشی که از طریق مطالعه و تحقیق به دست می آید ، ثبات و پایداری آن در ذهن بیشتر است. بنابراین ارائه فهرستی از کتاب های مرتبط با درس و تعیین وظیفه برای مطالعه آنها به عمیق شدن یادگیری کمک می کند. بنابراین اگر در طول هفته یک ساعت ( در زمینه های مختلف ) به مطالعه مجلات [ رشد ] ، کتب غیردرسی و … اختصاص داده شود ، فراگیران مطالب آموخته شده را می توانند لمس کنند و به کار گیرند.

شیوه های عملی جهت علاقه مند ساختن دانش آموزان به مجلات رشد

به نظر می رسد مجلات رشد در اکثر مدارس جایی برای خود در بین دانش آموزان باز کرده باشد. در نگارش ، چاپ و انتشار مجلات رشد یقیناً باید علاقه و نیاز های مخاطبان مد نظر قرار گرفته شده باشد. در این میان عوامل متعددی سبب علاقه مندی دانش آموزان نسبت به این رسانه آموزشی می شود که به برخی ازآنها به شرح زیر اشاره می شود:

۱- خانواده : خانواده به عنوان نخستین پایگاه آموزش وپرورش و از اساسی ترین عوامل تشکیل دهنده شخصیت کودک است. اگر به خانواده به عنوان یک عامل اساسی در ایجاد علاقه نسبت به مطالعه توجه کنیم ، ابتدا باید در یک تقسیم بندی کلی خانواده ها را به سه دسته تقسیم کنیم :

 - خانواده هایی که به مطالعه عادت داشته و به رشد فکری فرزندان خود علاقه مندند.

- خانواده هایی که تحصیل کرده هستند اما به کتابخوانی و مطالعه علاقه ای ندارند.

- خانواده هایی که سواد چندانی نداشته یا بی سوادند و معمولاً سرگرم گذران زندگی روزمره خود هستند.

خانواده هایی که به علت فقر فرهنگی یا بی سوادی به مطالعه بی علاقه اند نمی توانند در علاقه مند کردن و ایجاد انگیزه نسبت به خواندن در فرزندانشان نقشی چندانی داشته باشند. از طرف دیگر اگر والدین به مطالعه علاقه مند باشند فرزندان هم با کتاب و مطالعه بهتر و بیشتر آشنا شده و به آن عادت می کنند. دسته ای از پدر ومادران ، بی آن که خود متوجه باشند پیوسته در برابر کودک خود مطالعه می کنند کودک نیز ناخودآگاه به سوی مطالعه و کتابخوانی هدایت می شود. در اینجا حس تقلید خودنمایی می کند حسی که در کودکان بسیار نیرومند است. خانواده هایی که هنوز نسبت به مطالعه غیردرسی دانش آموزان به دید منفی نگاه می کنند معتقدند که مطالعه مجلات و کتب غیردرسی ، دانش آموزان را از مطالعه مواد درسی باز داشته و مانع آموزش دروس مدرسه ای می شود. گاهی در مدارس شاهد مراجعه اولیایی هستیم که از دست فرزندشان به جهت مطالعه کتب و مجلات غیردرسی نزد مربیان مدرسه گلایه می کنند و خواستار نصیحت دانش آموزشان در خصوص مطا لعه کتب درسی هستند !

۲- مدرسه : مدرسه به عنوان دومین مرکز تربیتی پس از خانواده ، تأثیر به سزایی در تشویق  دانش آموزان به مطالعه دارد. اگر در این محیط زمینه های لازم جهت بروز استعداد های نهفته دانش آموزان فراهم شود و روش های صحیح مطالعه آموزش داده شود شاهد شکوفایی کودکان خواهیم بود. در این میان نقش مدیر و آموزگاران غیر قابل انکار است. تأثیری را که مدیر بر همکاران خود دارد موقعیت تربیتی او را بیشتر نمایان می کند رفته رفته موضع گیری های مثبت یا منفی او ، جنبه سمبل والگو پیدا می کند و به اندازه نفوذی که در روح و ذهن افراد دارد ، آنها را متأثر کرده و تغییر می دهد. آموزگاران ارتباط نزدیکتر و بیشتری با دانش آموزان دارند این ارتباط سبب می شود تا از یک سو الگوی رفتاری آنها باشند از سوی دیگر معلم می تواند اصول صحیح انجام امور مختلف و از همه مهمتر شیوه های مطالعه و کتابخوانی را به دانش آموزان آموزش دهد. متأسفانه به ندرت برخی از مربیان مدرسه نیز با دیدگاه اولیایی که وصف آنها در بالا اشاره شد هم عقیده اند. اینان تبلیغات لازم را جهت علاقه مند کردن دانش آموزان به مطالعه کتب و مجلات غیردرسی به عمل نیاورده و آموزش های لازم در این زمینه را به آنها نمی دهند و حتی دانش آموزان را از مطالعه منابع غیردرسی باز می دارند.

۳- دانش آموزان : کودکان بیشتر سرمشق هایی را مورد تقلید قرار می دهند که شبیه خود آنها باشد همسالان می توانند معلمان کارایی برای تدریس موضوعات درسی باشند. در میان همسالان ، برخی از آنها به عنوان سرمشق اثر بخش ترند به طوری که هر چه میزان هوش ، موفقیت تحصیلی و اجتماعی کودکی بیشتر باشد میزان تقلید همسالان از او بیشتر خواهد بود. با توجه به نقش الگوپذیری در دانش آموزان نقش معلم ، همسالان ، پدر و مادر، برادر وخواهر به عنوان الگوهای رفتاری در آموزش امور مختلف به خوبی قابل درک و تأمل است. بی شک از دانش آموزی که اولیای مخالف مطالعات غیردرسی داشته باشد نمی توان انتظار علاقه مندی نسبت به مطالعه غیردرسی داشت. از طرف دیگر اگر دانش آموز در محیط مدرسه از سوی معلم خود جهت مطالعه کتب درسی و غیردرسی آموزش لازم را ندیده باشد، طبعاً نسبت به مطالعه و کتابخوانی حس خوبی نخواهد داشت. گاهی والدین و مربی دانش آموز با مطالعات غیردرسی او مخالف نیستند ، اما روش مناسبی را در علاقه مند کردن وی به مطالعه به کار نمی برند و بعضاً با روش اجبار می خواهند دانش آموز را به کتابخوانی مشتاق نمایند که صد البته نتیجه چنین تصمیمی پیشاپیش متصور است. درچند سال اخیر شاهد اشتراک بیشتر مجلات رشد در بین دانش آموزان بخصوص در دوره ابتدایی بوده ایم. به راستی این میزان افزایش اشتراک در تکمیل آموزش های مدرسه تاثیرگذار بوده است؟

پیشنهادات و راهکارهای افزایش اثر بخشی مطالعه مجلات رشد در بین دانش آموزان

۱- بررسی نقش و اهمیت مطالعات غیردرسی دانش آموزان جهت تغییر دیدگاه و همسوسازی نظرات همکاران در جلسات شورای معلمان مدارس.

۲- اختصاص برخی از ساعات انشا ، به کتابخوانی و مطالعه مجلات رشد توسط دانش آموزان در کلاس درس.

۳- آگاه سازی اولیای دانش آموزان به اهمیت و نقش مطالعه غیردرسی و بخصوص مجلات رشد در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان.

۴- برگزاری مسابقه از مطالب و محتوای مجلات رشد پس از توزیع آن بین دانش آموزان و اهدای جوایز مناسب به دانش آموزان منتخب.

۵- ارائه کار پژوهشی در کلاس و مدرسه مرتبط با موضوع دروس مختلف از محتوای مجلات رشد.

۶- برگزاری نمایشگاه های مجلات رشد.

۷- کاهش حجم و مسئله محور نموددن محتوای کتاب‌های درسی.

۸- تغییر روش تدریس و اکتفا نشدن به یک منبع آموزشی در سیستم آموزشی کشور.

۹- برقراری ارتباط با اولیای دانش‌آموزان و توجیه و حساس نمودن آنان نسبت به ضرورت مطالعه غیردرسی دانش‌آموزان.

۱۰- تهیه و فراهم نمودن مجلات رشد مورد نیاز متناسب با ویژگی‌های سنی دانش‌آموزان.

۱۱- جذب دانش‌آموزان با استفاده از روش‌های مختلف ، استفاده از مشوق‌ها و...

۱۲- برنامه‌ریزی و گنجاندن ساعاتی به عنوان ساعت مطالعه غیردرسی در برنامه درسی هفتگی.

۱۳- تلاش بیشتر رسانه‌های جمعی برای ترغیب به مطالعه مجلات رشد با طراحی برنامه‌های آموزشی متعدد و مرتبط.

۱۴- بررسی مطالب و محتوای مجلات رشد در جلسات گروه های آموزشی.

نتیجه:

بررسی و تحلیل ما نشان می دهد مجلات رشد نه تنها یک اهرم آموزشی موثر در بهبود سواد خواندن دانش آموزان هستند بلکه می توانند یک سکوی پرتاب برای علاقه مند سازی دانش آموزان به موضوعات مختلف و هدفمند کردن آموزش های مدرسه ای باشند. امید است با تغییر دیدگاه ها وهمکاری مشترک و همسوی معلمان اولیای مدرسه و دانش آموزان از مجلات رشد استفاده بهینه نماییم.